Historie Świata>Starożytność>Chiny

Chiny

Większą powierzchnię Chin zajmują wyżyny i góry /ok. 80 %/. W południowo-zachodniej części znajduje się Wyżyna Tybetańska /wysokość 4000-5000 m npm./. Otoczona jest ona Himalajami i Karakorum. W północno-zachodniej części znajdują się kotliny Kaszgarska i Dżungarska, rozdzielone łańcuchami Tien-Szan. W środkowej części przeważają wyżyny i niewysokie góry. We wschodnich Chinach przeważają niziny, w dolnym biegu Huang-ho Nizina Chińska, w dorzeczu dolnej Jangcy - Nizina Jangcy. W dorzeczach tych obu rzek powstała cywilizacja chińska. O najstarszych dziejach Chin nie wiadomo nic pewnego. Północ Chin w V wieku była zasiedlana, jednakże zanim ludność tam mieszkająca wytworzyła państwo minęło kilka tysięcy lat. Główną cześć Chin zamieszkiwali rdzenni Chińczycy, we wschodniej części kraju osiedliły się ludy spokrewnione z Tybetańczykami. Od północy na teren Chin wdzierały się plemiona tursko-mandżurskie. Najstarsze państwo chińskie powstało w dolinie Huang-ho /Żółtej Rzeki/ płynącej przez żyzne obszary. Warunki geograficzne wywarły znaczny wpływ na powstanie państwa chińskiego. Pewniejsze informacje na temat państwa chińskiego pojawiają się w II tysiącleciu i łączą się z pojawieniem dynastii Szang. Po tej dynastii władzę objęła dynastia Czou /od 1050 do ok. 260 p.n.e./ W tym okresie państwo chińskie rozszerzyło się znacznie, na północ po Mandżurię, na południe po rzekę Jangcy. W ostatnich wiekach panowania tej dynastii toczyły się walki między książętami dzielnicowymi, uznawali oni tylko nominalnie zwierzchność władców dynastii. Nową fazę w historii Chin rozpoczyna dynastia Cin. Od dynastii tej pochodzi nazwa kraju. Wywodziła się ona z zachodniej części Chin. Założycielem jej był Szy Huang Ti. Uchodził on za najwybitniejszego władcę. Doprowadził on do likwidacji państw dzielnicowych, złamanie wpływu arystokracji i stworzenie scentralizowanej monarchii chińskiej. W okresie jego rządów rozpoczęła się budowa Wielkiego Muru. Ciągnie się on na przestrzeni ok. 2 tys. km i zadaniem jego była ochrona Chin przed najazdami koczowników z głębi kontynentu azjatyckiego, zwłaszcza Hunów. Władzę po dynastii Cin objęła dynastia Han. W okresie jej panowania Chiny przeżywały szczyt świetności. Utrwalono zmiany, jakie w strukturze państwa wprowadziła poprzednia dynastia. Aby utrzymać jedność kraju konieczny był powrót do poprzednich metod, do nadania członkom rodziny cesarskiej księstw lennych. Pod rządami tych władców państwo chińskie sięgało do dzisiejszego Wietnamu, opanowało Mongolię, dolinę rzeki Tarym i graniczyło z górami Hindukusz. Groźnymi sąsiadami okazali się Hunowie, którzy mimo Wielkiego Muru napadali i niszczyli północne prowincje. Z uwagi na brak materiałów źródłowych nie można powiedzieć jakie przemiany społeczne zachodziły w najstarszym okresie historii Chin. Można jednakże stwierdzić, że już w II tys. p.n.e. proces rozwarstwienia społecznego w Chinach był daleko posunięty. Główną warstwą społeczną byli chłopi, obok nich występują rzemieślnicy. Rola niewolników w gospodarce była niewielka, choć częste wojny sprzyjały powstawaniu niewolnictwa. Głównym posiadaczem ziemskim był panujący oraz arystokracja. Chłopi byli użytkownikami kawałków ziemi przyznanych im na pokrycie potrzeb życiowych. Musieli ponadto uprawiać ziemię pana i oddawać uzyskane z niej plony. Rzemiosło dostarczało wyrobów z brązu, kości słoniowej. Znana była obróbka kamienia, zwłaszcza półszlachetnego, rozwinęła się hodowla jedwabników i produkcja jedwabiu. Despotyczne rządy powodowały spotęgowanie wyzysku ludności na rzecz panującego. Celowi temu służyły zwłaszcza monopole państwowe. Wprowadzono monopol na sprzedaż wielu podstawowych produktów, jak sól, żelazo, wprowadzono monopol na skup produktów rolnych. Okres dynastii Czou i Han to okres rozkwitu produkcji rzemieślniczej. W wielu dziedzinach osiągnęła ona wysoki poziom. Dotyczy to zwłaszcza wyrobów z brązu, żelaza, ceramiki i tkactwa jedwabniczego. Rozwarstwieniu ludności odpowiadały różne kulty. Bóstwa rolnicze związane z wegetacją roślin czciła ludność wiejska, arystokracja pielęgnowała kult przodków, od których otrzymała w spadku majątki i pozycję społeczną. Dla panującego zastrzeżony był kult nieba, panujący nosił tytuł "Syn Nieba". Wierzenia najstarszych Chińczyków uległy zmianie wskutek działalności dwóch filozofów: Konfucjusza /Kung-fu-cy/ oraz Lao-cy. Żyli oni w VI wieku p.n.e. Zasady jakimi kierowali się w swojej nauce były różne. Konfucjusz był konserwatywny. Żył on w okresie rozbicia dzielnicowego. Możliwość odrodzenia kraju widział on w pielęgnowaniu cnót mieszkających w kraju osób. Najważniejsza wg Konfucjusza była cześć oddawana rodzicom i panującemu. Właśnie panujący powinien ucieleśniać w sobie najwyższe cnoty, jego przykład mieli naśladować poddani. Konfucjusz z szacunkiem odnosił się do przeszłości i wysuwał w życiu politycznym postulat dążenia do ideału etycznego. Twórca taoizmu Lao-cy do wartości przekazanych z przeszłości odnosił się obojętnie. Jego zdaniem człowiek sam nie może dojść do doskonałości. Jedyną drogą jest złączenie się z Tao, najwyższym bytem moralnym. Lao-cy odrzucał wpływ państwa na jednostkę. Nauka Konfucjusza, zasady taoizmu z połączeniu z nauką Buddy i kultem przodków formowały wierzenia Chińczyków prawie do czasów współczesnych. Działalność obu filozofów stała się zaczątkiem rozwoju literatury naukowej w Chinach. Wprowadzenie monarchii despotycznej i obawa przez zwolennikami obu filozofów doprowadziła do wydania nakazu spalenia ich dzieł. W okresie dynastii Han podjęto, częściowo udana próbę, odtworzenia zniszczonej literatury.

(źródło: http://www.historia.net.pl/modules.php?op=modload&name=Subjects&file=index&req=viewpage&pageid=3)

Chiny

Chiny to państwo, najliczniejsze, jedno z największych oraz jedyne które przetrwało we właściwie nie zmienionej formie przez 5000 lat.

Nazwa Chin pochodzi od nazwy dynasti Cin. Państwo chińskie powstało 3000 lat pne. Na czele państwa stał cesarz.

W Chinach produkowano proch, porcelanę, papier oraz jedwab.

(źródło: http://www.antyk.terramail.pl/strony/chiny.html)

Chińczycy szczycą się swoją dłuuuugą historią, ale archeolodzy datują pierwszą dynastię panującą nad środkowym dorzeczem Żółtej Rzeki dopiero na XVII w. Była to dynastia Szang, a jedną z jej głównych stolic był Anjang. Szangowie rządzili wiele stuleci, rozciągnęli swą władzę na wiele okolicznych plemion. Jednak składali ofiary z ludzi i podobno właśnie z tego powodu zostali obaleni.
W 1027 r. lenne plemię Czou zbuntowało się i zajęło miejsce Szangów. Przejeli większość z tradycji poprzedników, w tym także pismo. Za ich panowania system feudalny znacznie się umocnił, ale Konfucjusz to właśnie ten okres nazywał złotym wiekiem.

Sytuacja znacznie zmieniła się po roku 771, kiedy najazd barbarzyńców wspieranych przez zdradzoną królową doprowadził do upadku stolicy, Hao. Dynastia przetrwała, ale bardzo osłabiona, tracąc praktycznie władzę. Do głosu doszli panowie lenni przekształcając swe posiadłości w niezależne księstwa. Rozpoczął się okres wojen między sąsiadami. Ponad 500 lat trwały wielkie kampanie, w których brały udział milionowe armie.
Dopiero w 221 roku na polu bitwy pozostało jedno księstwo, Ts'in. Jego władca, Czeng, koronował się na cesarza, przybierając tytuł Ts'in Szy huang-ti, czyli Pierwszego Cesarza Ts'in. Kraj zaczęto nazywać Chinami.
Czeng przeprowadził szereg reform, mających na celu centralizację państwa: wprowadził system biurokratyczny, osłabił szlachtę, ujednolicił język literacki, miary, wagi i pieniądz, a nawet rozstaw osi wozów, rozbudował system dróg i kanałów. Niestety, jego rządy były wysoce autorytarne, nie pozwalał głosić innych poglądów niż jego, kazał spalić wiele ksiąg. Na dodatek rozpoczął budowę Wielkiego Muru, który jego poddanych kosztował wiele potu i krwi.
To wszystko sprzyjało buntowi, więc gdy Pierwszy Cesarz spoczął wreszcie w grobowcu wraz ze swą Terakotową Armią, rozpoczeły się walki o władzę. Po 5 latach Drugi Cesarz musiał oddać rządy Liu Pangowi, założycielowi dynastii Han.

Jeden z budynków pałacowych z czasów dynastii Szang. Pochodzi z ok. XIV w.

Xian było stolicą Pierwszego Cesarza. Poniżej widać jego grobowiec, terakotową armię strzegącą grobu oraz kawałek rozpoczętego przez niego Muru.

Pokazany Pekin nie jest starożytnym miastem, ale miałem przedstawiające go piękne obrazki. Nie mam zbyt wiele ilustracji chińskich miast, więc zamieszczam te na otarcie łez wszystkim sympatykom Państwa Środka. Na obszarze dzisiejszego Pekinu istniały miasta od VIII w. p.n.e., ale ostatnie z nich zostało zburzone przez Czyngis-chana. Sto lat później miasto odbudował wg nowych planów Kubilaj-chan, jego wnuk i założyciel dynastii Juan. Poniżej widać właśnie panoramę Pekinu z tego okresu, czyli z XIII w. n.e., a także bramę i wnętrze Zakazanego Miasta.

(źródło: http://urnammu.republika.pl/)